شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی 2423-7124 11 23 2025 02 19 واکاوی مؤلفه‌های عدالت اجتماعی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای و دلالت‌های آن در سیاست‌ها و خدمات زیارت؛ مورد مطالعه آستان قدس رضوی 167 194 240289 FA حسین مهربانی فر دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام 0000-0002-2924-9251 رضا سلیمانی دانش آموخته کارشناسی ارشد دانش اجتماعی مسلمین دانشگاه علوم اسلامی رضوی حسن مسعودی دانش آموخته دکتری دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد تهران مرکزی 0009-0003-8410-6573 Journal Article 2025 05 26 این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌های عدالت اجتماعی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای و صورت‌بندی آن در قالب راهکارهایی برای ارائه خدمات عادلانه زیارت انجام شده است. با استفاده از مطالعات اسنادی و تحلیل مضمون بیانات رهبری طی ۳۵ سال، شش مضمون فراگیر شناسایی گردیده و دلالت‎‌های کلی آن‌ها در حوزه زیارت طرح شد. این مضامین عبارتند از «عرصه‌های محوری عدالت اجتماعی»، «تولید مبانی نظری و برنامه بومی پشتیبان عدالت اجتماعی»، «ملاحظات اجرایی عدالت»، « ظرفیت‌های تحقق عدالت اجتماعی»، «پیش‌شرط‌های عدالت اجتماعی» و «ثمرات عدالت اجتماعی». تحلیل سیاست‌های آستان قدس رضوی بر اساس دلالت‌های عدالت اجتماعی در خدمات زیارت نشان داد علی‌رغم توجه به عدالت به‌عنوان یکی از ارزش‌های بنیادین و انعکاس آن در برخی سیاست‌های بخشی، همچنان فاصله قابل‌توجهی میان شبکه مضامین استخراج‌شده و سیاست‌های جاری وجود دارد. در نهایت بر اساس یافته‌ها، راهکارهایی در نسبت با مضامین محوری و دلالت‌های آن در حوزه زیارت ارائه شده که از جمله شامل تشکیل شورای راهبردی عدالت زیارت، تدوین سند جامع عدالت در خدمات زیارت، الزام به تهیه پیوست عدالت برای تمامی طرح‌ها، ایجاد هیئت‌های اندیشه‌ورز تخصصی و حوزه‌های مطالعات نظری و کاربردی تخصصی پشتوانه عدالت در زیارت، طراحی نظام جامع حمایت از زائران کم‌برخوردار، تقویت نظام خادمیاری با رویکرد عدالت‌محور، ارتقای سطح نظارت، شفافیت و پاسخگویی و... می‌باشد. https://www.jrcp.ir/article_240289_510f6a2c2565979f4dfd0c0c8b4486df.pdf