تصویر ملی در شبکه‌های اجتماعی؛ بررسی مضامین فرهنگی در تلگرام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

2 دانشیار، گروه جامعه شناسی، دانشگاه تهران

3 دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

چکیده

امروزه جهان به بازاری بزرگ از تصاویر و برندها مبدل ‌شده‌است. دستیابی کشور‌ها به تصویر و انگاره‌‌ای قوی از خود در فضای خارج و داخل، از جمله سیاست‌های راهبردی آنان به ‌شمار می‌آید. همانند سازمان‌ها و افراد، کشورها نیز دارای تصویر و برندی از خود هستند. این انگاره و تصویر در سطح کشورها، به «تصویر ملی» شهرت دارد. این تصویر ابزاری است که دیگران و سایر ملت‌ها، به‌واسطه‌ی آن، کشور مورد نظر را درک می‌کنند. علاوه بر جنبه بیرونی تصویر‌ملی، ادراک و ذهنیت مردم آن کشور در فرایند ساخت آن موثراست. تصاویر ساخته‌شده دربرگیرنده ابعاد مختلفی است. یکی از ابعاد مرتبط با آن، حوزه فرهنگ است. با گسترش وسایل نوین ارتباطی، فضای‌مجازی و به‌خصوص شبکه‌های اجتماعی نقش مهمی در فرایند ساخت و مدیریت تصویر ملی بر عهده دارند. طبق آمار منتشر شده در خصوص شبکه‌های اجتماعی، تلگرام یکی از محبوب‌ترین شبکه‌های اجتماعی ایرانیان به‌شمار می‌آید. لذا مطالعه داده‌های مبتنی بر این پلتفرم، جهت فهم زیست ایرانیان در فضای‌مجازی حائز اهمیت است. پژوهش حاضر مبتنی بر این نگاه و با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون،‌ 9 مضمون فراگیر خلقیات منفی ایرانیان، تحریف تاریخ، ناکارآمدی سیستم فرهنگی کشور، نقض گسترده آزادی ، حقوق زنان، حسرت و ناکامی نهادینه شده در ایران، رواج فرهنگ غربی در ایران، ناکارآمدی سیستم آموزشی کشور و مرجعیت سلبریتی‌ها را به‌عنوان انگاره‌های فرهنگی تاثیرگذار در ساخت تصویر‌ملی استخراج نموده‌است.

کلیدواژه‌ها