دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

انسان به مثابه حی متأله و دلالت‌های آن بر کنش‌ فرهنگی بر اساس اندیشه‌‌های آیت‌الله جوادی آملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
چکیده
انسان مدرن که به مثابه سوژه تکوین یافته است، برحسب نسبت هستی‌شناختی – معرفت‌شناختی نوینی قوام‌یافته است. برونداد چنین نسبتی در تعامل این نحوه انسان با دیگران؛ اعم از دیگر انسان‌ها و طبیعت، بروز و ظهور می‌یابد. انسان مدرن همان‌طور که روابط اجتماعی و فرهنگی خود را برمدار «تسلط» سامان داده است، در رابطه با طبیعت نیز «تسلط» نقش ویژه‌ای را ایفا می‌کند. پژوهش حاضر، سعی کرده است تا نسبت هستی‌شناختی – معرفت‌شناختی دیگری بر مبنای اندیشه استاد جوادی آملی به تصویر کشیده و نحوۀ شکل‌گیری فرهنگ و روابط انسان را متناسب با آن نسبت وجودی – معرفتی نشان دهد. روش تحقیق مقاله، تحلیلی – برهانی است. انسان به مثابه حی متأله برونداد هستی‌شناسی اندیشه‌های حکمی استاد جوادی آملی است که مبتنی بر آن، هستی‌شناسی فرهنگ و کنش‌شناسی خاصی شکل می‌گیرد و نیز طبیعت به‌صورت مرتبه‌ای وجودی از هستی در تعامل با انسان قرار دارد. مناسبات انسان با هستی در تعامل وی با طبیعت از دریچه فرهنگ، تأثیر بنیادینی به‌جا خواهد گذاشت.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم
جوادی آملی، عبدالله، 1388، ادب فنای مقربان، جلد 2 و محقق محمد صفایی، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1388الف، اسلام و محیط‌زیست، محقق عباس رحیمیان، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1389، تسنیم: تفسیر قرآن کریم، جلد 1 و 2، تنظیم و ویرایش علی اسلامی، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1389الف، تسنیم: تفسیر قرآن کریم، جلد 3 و 4 و 5، تنظیم و ویرایش احمد قدسی، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1388ب، تسنیم: تفسیر قرآن کریم، جلد 6 و 7 و 8 و 9، تنظیم و ویرایش حسن واعظی محمدی و همکار، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1389ب، تسنیم: تفسیر قرآن کریم، جلد 17 و 18، تنظیم و ویرایش حسین اشرفی و همکار، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1389ج، تسنیم: تفسیر قرآن کریم، جلد 20 و 21، تنظیم و ویرایش مجید حیدری‌فر و همکار، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1389د، تسنیم: تفسیر قرآن کریم، جلد 22، تنظیم و ویرایش حسین شفیعی و همکار، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1389هـ، تفسیر انسان به انسان، تنظیم و ویرایش محمدحسین الهی‌زاده، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1386، رحیق مختوم: شرح حکمت متعالیه، جلد 1، 1-2، 1-3، 1-4، تنظیم و تدوین حمید پارسانیا، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1393، رحیق مختوم: شرح حکمت متعالیه، جلد 11 و 12، تنظیم و تدوین حمید پارسانیا، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1388ج، زن در آیینۀ جلال و جمال الهی، محقق محمود لطیفی، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1386الف، سرچشمۀ اندیشه، تنظیم عباس رحیمیان، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1389و، سیرۀ پیامبران در قرآن، محقق علی اسلامی، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1386ب، شریعت در آینۀ معرفت، محقق حمید پارسانیا، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1384، معرفت‌شناسی در قرآن، محقق حمید پارسانیا، قم، اسراء.
 جوادی آملی، عبدالله، 1389ف، منزلت عقل در هندسۀ معرفت دینی، محقق احمد واعظی، قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1387، عین‌النضاخ (تحریر تمهید القواعد)[ابن‌ترکه]، محقق حمید پارسانیا، قم، اسراء.
زکریا، احمد بن فارس، 1404ق، معجم مقاییس اللغه، قم، بوستان کتاب.
هایدگر، مارتین، 1383، متافیزیک چیست، ترجمه سیاوش جمادی، تهران، ققنوس.
هایدگر، مارتین و دیگران، 1377، فلسفۀ تکنولوژی، ترجمه شاپور اعتماد، تهران، نشر مرکز.