‌مسأله‌محوری و نامسأله‌محوری؛ تحلیل رویکردهای استراتژیک در مدیریت سازمان‌های فرهنگی؛ مورد مطالعه: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 رئیس دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم

2 دانشگاه تهران

3 پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

چکیده

از مدیریت راهبردی برای کمک به سازمان‌های نظامی و صنعتی استفاده فراوانی شده و سابقه استفاده از این فن در سازمان‌های فرهنگی سهم محدودتری داشته است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ج.ا. ایران جامعه علمی و مدیریتی ضرورت شدیدی را برای تسری نگاه راهبردی به حوزه فرهنگ احساس کرد اما آن‌چنان که شایسته بود نتوانست به این مهم دست یابد. فقدان یک رویکرد جامع برای راهبری فرهنگ و نیز عدم تفکر راهبردی برنامه‌ریزان کلان فرهنگی توسعه‌نایافتگی فرهنگی را که خسارت آن متوجه مسائل اقتصادی و سیاسی نیز می‌شود، موجب شد. مدیریت سنتی فرهنگ گرچه ممکن است در کوتاه‌مدت پاسخگو باشد اما قطعا نمی‌تواند نیازهای جدید جامعه تحول‌گرا را  پاسخ دهد. این مقاله با تأکید بر مدیریت راهبردی، به دنبال شناسایی راهبرد مطلوب به منظور جهت دهی سازمان‌های فرهنگی است؛ تحلیل و بررسی راهبردهای رایج سازمانی، از رهگذر بررسی مقایسه‌ای سازمان‌ها به عنوان مطالعه‌های موردی صورت گرفته است؛ به عبارت دیگر نگارندگان با روش مطالعه موردی به واکاوی راهبردهای  سازمانی پرداخته‌اند. نگارندگان با تحلیل دقیق وضعیت موجود  مهم‌ترین سازمان‌های فرهنگی کشور به این نتیجه رسیدند که در میان راهبردهای رایجی چون ساختارمحوری، جغرافیامحوری و تکنولوژی‌محوری راهبرد سیستماتیک و یادگیرنده مسأله‌محوری تنها راهبردی است که پیاده‌سازی آن در دفتر تبلیغات اسلامی نشان داد می‌تواند جهت‌گیری سازمان‌های فرهنگی را به درستی هدایت کرده و کارآمدی قابل قبولی را برای سازمان‌های فرهنگی کشور به ارمغان آورد.

کلیدواژه‌ها


  1. افراسیابی، علی(1388)، رویکرد مسأله محور برای پیشگیری از جرم در پلیس ایران، فصلنامه دانش انتظامی، سال دوازدهم، شماره اول، صص191-224
  2. الوانی، مهدی(1388)، مدیریت عمومی، نشر نی، تهران، چاپ 37
  3. پورعزت، علی اصغر؛ قلی پور، آرین(1388)، توسعه رویکرد مسأله محوری در مطالعات میان رشته ای، فصلنامه مطالعات میان رشته ای در علوم انسانی، سال اول، شماره 3، صص140-127
  4. محمدنژاد چاوشی، حبیب(1386)، مدیریت فرهنگ، مجله دانشگاه اسلامی 34، سال یازدهم، شماره 2، صص39-63
  5. ماهرالنقش، علی(1395)، مدل مدیریت جامع فرهنگ، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، قم، بوستان کتاب
  1. A. J. Keel, M. A. Orr, R. R. Hernandez, E. A Patrocinio, J. Bouchard (2007), From a technology-oriented to a service-oriented approach to IT management,  IBM SYSTEMS JOURNAL, VOL 46, NO 3
  2. Carlos Gershenson , (2015),"Requisite variety, autopoiesis, and self-organization", Kybernetes, Vol,44 Iss 6/7 pp. 866 – 873
  3. Jeffrey A. Miles (2012), Management and Organization Theory, Jossey-Bass,  USA
  4. Charles B. Ragland Lance Eliot Brouthers Scott M. Widmier , (2015),"Institutional theory and international market selection for direct selling", Marketing Intelligence & Planning, Vol. 33 Iss 4 pp.538 – 555
  5. Catherine Cassell and Gillian Symon (2004), ESSENTIAL GUIDE TO QUALITATIVE METHODS IN ORGANIZATIONAL RESEARCH, Sage, London
  6. Chris J. Vargo Ekaterina Basilaia Donald Lewis Shaw . "Event versus Issue: Twitter Reflections of Major News, A Case Study" In Communication and Information Technologies Annual. Published online: 30 Jan 2015; 215-239.
  7. Dooley, L. M. (2002). "Case study research and theory building". Advances in Developing Human Resources, 4 (3), pp. 335-354.
  8. Eisenhardt, K. M. (1989). Building theories from case study research. Academy of Management Review, 14(4), 532-550.
  9. Ellinger, A., Watkins, K. E., & Marsick, V. J. (2005). Case study research methods. In R. A. Swanson & E. F.
  10. Gareth morgan, )1383(, Images of organization, translated by Moshabbaki, 1st ed, Modiriyat faculty of Tehran university, Tehran (in Persian)
  11. Holton, III (Eds.), Research in organizations: Foundations and methods of inquiry (pp. 327-350). San Francisco: Berrett-Koehler.
  12. Harri Lorentz Juuso Töyli Tomi Solakivi Hanne-Mari Hälinen Lauri Ojala, (2012),"Effects of geographic dispersion on intra-firm supply chain performance", Supply Chain Management: An International Journal, Vol. 17 Iss 6 pp. 611 – 626
  13. John Martin, (1986),"Problem Segmentation", International Journal of Bank Marketing, Vol. 4 Iss 2 pp.35 – 57
  14. Jonathan Bendor, Kenneth W. Shotts. "Chance, Preferences, and Predictions in Garbage Can Theory" In The Garbage Can Model of Organizational Choice: Looking Forward at Forty. Published online: 08 Mar 2015; 99-137.
  15. Karimi Khozani, Ali, 1390, Review on concepts, method and organizational requirements of problem-oriented approach, Toseh ensani police, 39, pp 107-128(in Persian)
  16. Kiyohiko Ito Elizabeth L. Rose, (2004),"An Emerging Structure of Corporations", Multinational Business Review, Vol. 12 Iss 3 pp. 63 – 83
  17. Mary Jo Hatch, 1390, Organization Theory: Modern, Symbolic, and Postmodern Perspectives, Mehraban pub, Tehran, (in Persian)
  18. Manteghi; Manoochehr, Jabbary; Mazdak, Bagheri; Abolfazl, 1385, Technology-based perspective on organization; escalate resource-based approach in knowledge age, Ammozash mohandesi Iran, 33, pp51-63 (in Persian)
  19. Michael C. Jackson (2003), Systems Thinking: Creative Holism for Managers, John Wiley&Sons Ltd, England
  20. Mills, Geoffrey E.(2000), Action Research: A Guide for the Teacher Researcher,  Pearson
  21. Markus Kohlbacher Hajo A. Reijers, (2013),"The effects of process-oriented organizational design on firm performance", Business Process Management Journal, Vol. 19 Iss 2 pp. 245 – 262
  22. Margie Parikh, )2015(, Move over Mintzberg, let adhocracy give way to ambidexterity, Management Decision Vol. 54 No. 5, 2016 pp. 1047-1058
  23. Peter M Senge, (1997),"THE FIFTH DISCIPLINE", Measuring Business Excellence, Vol. 1 Iss 3 pp. 46 – 51
  24. P.N. RASTOGI, (1983),"EXPLANATION, PREDICTION AND PROBLEM-SOLVING IN SOCIAL SYSTEMS: A SOCIAL CYBERNETIC ANALYSIS OF ETHNIC TENSIONS IN NATIONAL SOCIETIES (Part 1)", Kybernetes, Vol. 12 Iss 3 pp. 197 -203
  25. Stephen P. Rabbins (1990), Organization Theory; Structure, Design and Applications, Prentice Hall India, 3th ed
  26. Stephen P. Rabbins, )1990(, Organization Theory; Structure, Design and Applications,translated byAlvani & Danaei Fard,  Eshraghi pub, Tehran (in Persian)
  27. Troy C. Payne, Kathleen Gallagher and John E. Eck, James Frank,)2013(, Problem framing in problem solving: a case study, Policing: An International Journal of Police Strategies & Management Vol. 36 No. 4, 2013 pp. 670-682
  28. W. Richard Scott (2003), Organizations; Rational, Natural, and Open Systems, 5th ed, Prentice Hall, USA
  29. Stake, Robert E, "The case study method in social inquiry", Educational Researcher (1978), American educational research association, Washington D.C.
  30. Yin, R. K. (2003). Case study research: Design and methods (applied social research methods) (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  31. http://www.farhang.gov.ir/fa/intro/organizationchart
  32. http://www.miu.ir/index.aspx?siteid=1&pageid=170