دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

«فرامخاطب»: دگرگونی مخاطب در عصر پساتلویزیون و چالش‌های سیاست‌گذاری رسانه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
شهاب اسفندیاری 1
سیدعماد حسینی 2
سناء شایان 3
1 گروه سینما، دانشکده سینما و تئاتر، دانشگاه هنر. تهران. ایران.
2 گروه تلویزیون، دانشکده تولید، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.
3 گروه ارتباطات،دانشکده ارتباطات،
چکیده
«پساتلویزیون» اشاره به پایان دورانی دارد که در آن تماشای تلویزیون و مشارکت در آن انحصاری بود. مردمی‌شدن فرآیندهای تولید و توزیع ویدیو و گسترش پخش تلویزیونی بر بستر اینترنتی‌ سبب شده است که تجربه‌ی تماشای تلویزیون از یک دستگاه جدا شود و با وجود اینترنت همه‌گیر و همیشه متصل که پهنای باند وسیعی دارد، مردم صرف‌نظر از این‌که کجا باشند، بتوانند به سریال‌ها و برنامه‌های تلویزیونی مورد علاقه‌شان دسترسی پیدا کنند و حتا خودشان در تولید آن‌ها مشارکت کنند. تلویزیون‌های تک‌سویه – اعم از تجاری، دولتی و خدمت عمومی – جایگاه بی‌رقیب سابق را از دست داده‌اند و در عصر پساتلویزیون باید برای بقا در یک فضای عمومیِ شبکه‌ایِ چندسویه تلاش کنند؛ عرصه‌ای که در آن مردم عادی به دوربین و اینترنت پرسرعت مجهز هستند و می‌توانند در مناقشات محلی، ناحیه‌ای و جهانی نقش ایفا کنند. شبکه‌های تلویزیونی مشارکت‌محور، میدان رسانه‌ای جدیدی هستند که در آن‌ها مخاطبان خودآگاهی بیشتری از جایگاه خود دارند و همزمان نقش تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان محتوا را هم بازی می‌کنند. در این شرایط، مفهوم «فرامخاطب» ، نه به‌عنوان یک مصرف‌کننده‌ی صرف، بلکه در مقام یک کنشگر مورد ملاحظه قرار می‌گیرد. «فرامخاطب» اشاره به مخاطبی دارد که خود تولیدکننده، توزیع‌کننده و مصرف‌کننده‌ی محتوای رسانه‌ای است. مقاله‌ی حاضر ضمن بررسی تطبیقی و تحلیلی آرای نظریه‌پردازان مطالعات تلویزیون چهار مقوله اصلی پیرامون دگرگونی‌های نقش مخاطبان تلویزیونی در عصر پساتلویزیون ارائه داده و تأکید می‌کند که هرگونه سیاست‌گذاری در عرصه‌ی رسانه بدون ملاحظه‌ی سطح آگاهی‌ها، دسترسی‌ها و توانمندی‌های «فرامخاطبان» امکان تحقق اهداف خود را نخواهد داشت.
کلیدواژه‌ها
مطالعات تلویزیون
پساتلویزیون
فرامخاطب
اینترنت
سیاست‌گذاری رسانه
  • آی‌تی‌ایران. (1396). آمارهای تازه از آپارات. بازیابی شده در تاریخ 10 تیر 1399 از: https://itiran.com/2017/07/30/ آمارهای-تازه-از-آپارات/
  • اکبرزاده جهرمی، سیدجمال (1396). «پساتلویزیون در ایران: ارزیابی اقدامات صداوسیما در قبال هم‌گرایی رسانه‌ای»، فصلنامه‌ی عملی ـ پژوهشی مطالعات رسانه‌های نوین، سال سوم، شماره‌ی دهم، تابستان 1396.
  • تاجیک، محمدرضا (1377). «متن، وانموده و تحلیل گفتمان» در گفتمان. فصل‌نامه‌ی سیاسی‌اجتماعی، تهران، شماره‌ی صفر، بهار
  • حسینی، سیدعماد (1398). «پساتلویزیون؛ دگرگونی‌های تلویزیون در عصر هم‌گرایی رسانه‌ای»، نشریه‌ی علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه، سال دوم، شماره‎ی 1، بهار 1398.
  • خانیکی، هادی. (1380). گفت‌وگوی تمدن‌ها و ارتباطات بین‌المللی. پایان‌نامه‌ی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه علامه‌طباطبایی.
  • Accenture.(2013). “Video-over-Internet Consumer Survey 2013.” Accenture.com. pp. 1–16.
  • Baig, Edward C., and Mike Snider.(2012). “Mobile Devices Star in Prime Time at Home.” USA Today, 1 June 2012.
  • Berman, Saul, and Lynn Kesterson-Townes.(2012). Beyond Digital: Connecting Media and Entertainment to the Future. Somers, NY: IBM Global Business Services.
  • Bryman, Alan (2012) Social Research Methods. Oxford: Oxford University Press.
  • Canadian Press.(2013). “More Canadians Watching TV Online, Opting for Wireless over Landlines.” Globe and Mail, 26 September 2013.
  • Carey, James.(1989). Communication as Culture: Essays on Media and Society.  London: Routledge.
  • Casio.(2012). “Cisco Annual Internet Report (2018–2023) White Paper” Casio, March 9 2020. https://www.cisco.com/c/en/us/solutions/collateral/executive-perspectives/annual-internet-report/white-paper-c11-741490.html
  • Castells, Manuel, Mireia Fernández-Ardèvol, Jack Linchuan Qiu, and Araba Sey. (2009) Mobile Communication and Society: A Global Perspective. Cambridge, MA: MIT Press.
  • Castells, Manuel (2009) Communication Power. Oxford: Oxford University Press.
  • Chozick, Amy, and Brian Stelter (2012) “In Search of Apps for Television.” New York Times, 27 April 2012.
  • Clement.J .(2019) “Mobile video in the United States - Statistics & Facts.” statista, 29 Nov 2019.  https://www.statista.com/topics/2725/mobile-video-in-the-united-states/#dossierSummary__chapter1
  • Cubitt, Sean.(1993). Videography: Video Media as Art and Culture. New York: St Martin’s Press.
  • Cui, Yanqing, Jan Chipehase, and Younghee Jung.(2007).“Personal TV: A Qualitative Study of Mobile TV Users.” In Pablo Cesar, Konstantinos Chorianopoulos, and Jens F. Jensen, eds., Interactive TV: A Shared Experience, 196–204. Berlin: Springer, 2007.
  • Edelshain, Nigel  .(2016). “HOW DO PEOPLE VIEW VIDEOS ON THEIR SMARTPHONES?.” wainscotmedia, 2 May 2016. http://wainscotmedia.com/blog/people-view-videos-smartphones
  • Edgecliffe-Johnson, Andrew.(2009). “Media Wants to Break Free.” Financial Times, 17 May 2009.
  • Evans, Elizabeth.(2011). Transmedia Television: Audiences, New Media, and Daily Life. London: Routledge.
  • Evens, Tom, Katrien Lefever, Peggy Valcke, Dimitri Schuurman, and Lieven De Marez. (2011). “Access to Premium Content on Mobile Television Platforms: The Case of Mobile Sports.” Telematics and Informatics 28 (2011): 32–9.
  • Goggin, Gerard.(2010) Global Mobile Media. London: Routledge.
  • Goggin, Gerard.(2013) “Changing Media with Mobiles.” In John Hartley, Jean Burgess, and Axel Bruns, eds., A Companion to New Media Dynamics, 193–208. West Sussex, UK: Wiley-Blackwell.
  • Goggin, Gerard.(2013) “Sport and the Rise of Mobile Media.” In Brett Hutchins and David Rowe, eds., Digital Media Sport: Technology and Power in the Network Society, 19-36. London: Routledge.
  • Gripsrud, Jostein (ed.). (2010). Relocating television: Television in the digital context. London and New York: Routledge.
  • Ha, Louis, Dominik Leconte, and Jennifer Savidge.(2013). “From TV to the Internet to Mobile Phones: A National Study of U.S. College Students’ Multiplatform Video Use kand Satisfaction.” In Francis L.F. Lee, Louis Leung, Jack L. Qiu, and Donna S.C. Chu, eds., Frontiers in New Media Research, 287–98. London: Routledge.
  • Harper, Chris. (2013). Global Sports Media Consumption Report. London: TV Sports Market, pp. 1–62.
  • Hess, Shawn. .(2012). “Nielsen and Google AdWords Study Younger TV Viewers.” WebProNews, 17 May 2012. https://www.webpronews.com/nielsen-and-google-adwords-study-younger-viewers/
  • Horváth, Dóra, Tamás Csordás, and Nóra Nyirö. (2012). “Rewritten by Machine and New Technology: Did the Internet Kill the Video Star?” Participations: Journal of Audience & Reception Studies 9 (November 2012): 526–57.
  • Interactive Advertising Bureau.(2012). “The Multi-screen Marketer.” New York: Econsultancy, May 2012.
  • ITU .(2019). “New ITU data reveal growing Internet uptake but a widening digital gender divide” itu, 5 November 2019. https://www.itu.int/en/mediacentre/Pages/2019-PR19.aspx#:~:text=%22ITU%20statistics%20help%20policy%2Dmakers,progress%20at%20the%20global%20level.%22&text=ITU%20data%20show%20that%2097,3G%20(or%20higher)%20network.
  • Katz, Elihu and Paddy Scannell (eds.).(2009). ‘The end of television? It’s impact on the world (so far)’. Special edition of The Annals of the American Academy of Political and Social Science: 625. Thousand Oaks: Sage.
  • Katz, James E.(2011). “Conclusion.” In James E. Katz, ed., Mobile Communication Dimensions of Social Policy, 303–10. London: Transaction Publishers.
  • Kovach, Steve. (2013) “Time Spent Watching Video on Mobile Devices Has Doubled in the Last Year.” Business Insider, 19 June 2013.
  • Ling, Rich, and Jonathan Donner.( 2009). Mobile Communication. Malden, MA: Polity Press.
  • Lotz, Amanda D.(2007). The Television Will Be Revolutionized. New York: New York University Press.
  • Malik, Aisha .(2019). “64 percent of Canadians use their phone to watch online video: study.” mobilesyrup, 26 JUN 2019. https://mobilesyrup.com/2019/06/26/64-percent-canadians-use-phone-watch-online-video/
  • Marijke de Valck and Jan Teurlings, eds.(2013). After the Break: Television Theory Today. Amsterdam: Amsterdam University Press.
  • Marsden, Christopher T.(2004). “The Challenges of Standardization: Toward a Next Generation Internet.” In Eli Noam, Jo Groebel, and Darcy Gerbarg, eds., Internet Television, 113–41. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum.
  • Mohsin, maryam .(2020). “10 Youtube Stats Every Marketer Should Know in 2020 [Infographic].” oberlo, 11 May 2020. https://www.oberlo.com/blog/youtube-statistics
  • Morley, David (1980) The Nationwide Audience: Structure and Decoding. London: British Film Institue.
  • Nightingale, V. and Dwyer, T. (2006) ‘The audience politics of “enhanced” television formats’, International Journal of Media and Cultural Politics, 2(1): 25–42.
  • O’Neill, Jim. (2012). “iPad Owners, Potential Owners More Likely to Cut Cord, Downgrade Pay-TV Buy.” FierceOnlineVideo, 12 November 2010.
  • Oliveira, Michael.(2012). “One in Four Canadians Watch More Online Video than TV: Survey.” Globe and Mail, 2 May 2012.
  • Phalen, Patricia F., and Richard V. Ducey. (2012). “Audience Behavior in the Multi-screen ‘Video-verse.’” International Journal on Media Management 14 (2012): 141–56.
  • Ouellette, Laurie.(1994). “Will the Revolution Be Televised?” In Peter D’Agostino and David Tafler, eds., Transmission: Toward a Post-Television Culture, 165–87. London: Sage.
  • Poeter, Damon.(2013). “NPD: Rising Tide for Streaming Media Players.” PC Magazine, 1 May 2013.
  • Purcell, Kristen.(2013). “Online Video 2013.” Pew Research Center’s Internet & American Life Project, Washington, DC, 10 October 2013.
  • Savvas Papagiannidis, and Vincent Cho.(2012). “User Experience on Mobile Video Appreciation: How to Engross Users and to Enhance Their Enjoyment in Watching Mobile Video Clips.” Technology Forecasting and Social Change, 79 (October 2012): 1484–94.
  • Smith, Aaron, and Jan Lauren Boyles.(2012). “The Rise of the ‘Connected Viewer.’” Pew Research Center’s Internet & American Life Project, Washington, DC, 17 July 2012.
  • Spangler, Todd (2012) “Why ‘TV Everywhere’ Still Isn’t Everywhere.” Multichannel News, 30 April 2012.
  • Strangelove, Michael. (2015) Post TV: Piracy, Cord- Cutting and Future of television. University of Toronto Press.
  • Ross, Sharon Marie.(2008) Beyond the Box: Television and the Internet. Oxford: Blackwell.
  • Turner ,Graeme and Jinna Tay, eds. (2009). Television Studies After TV: Understanding Television in the Post-Broadcast Era. London: Routledge.
  • Uricchio, William.(2013). “Constructing Television: Thirty Years that Froze an Otherwise Dynamic Medium.” In Marijke de Valck and Jan Teurlings, eds., After the Break: Television Theory Today, 65–78. Amsterdam: Amsterdam University Press.
  • Wingfield, Nick. (2014) “With Twitch Acquisition Talks, Validation of Games as a Spectator Sport.” New York Times, 19 May 2014.