دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

راهکارهای مواجهه با چالش‌های هویتی نوجوان دوفضایی ایران معاصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران
2 دکتری دانش اجتماعی مسلمین دانشگاه باقرالعلوم
3 دانشجو دکتری سیاست گذاری فرهنگی دانشگاه باقرالعلوم
4 دانشجو دکتری فلسفه اخلاق دانشگاه قم
چکیده
نسل جدید ایران با چالش‌های متعدد هویتی ناشی از دوفضایی‌شدن ازجمله هویت سیال، متکثر، متضاد، متأثر از فرهنگ جهانی و کم‌تعلق نسبت به ارزش‌های ملی، دینی و فرهنگی کشور روبروست. وضعیت مذکور نیازمند شناخت عمیق و ارائه راه‌کارهای مؤثر برای مواجهه و برون‌رفت از این چالش است. این پژوهش با هدف دست‌یابی به راه‌کارهای حل چالش‌های هویتی نوجوانان، به روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده‌های تحقیق از بازخوانی مقالات علمی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با صاحب‌نظران به‌دست آمده است. براساس یافته‌های تحقیق، راهبرد «توسعه و ارتقای زیست‌بوم هویت‌یابی نوجوانان» به‌عنوان راهبرد اصلی به دست آمد. این راهبرد شامل یازده مقوله اساسی است: ارتقای سواد رسانه‌ای، تربیت نوجوانان کنشگر رسانه‌ای، اصلاح نظام ارتباطات اجتماعی نوجوانان، تقویت نهادهای سنتی در راستای هویت‌بخشی، مواجهه هوشمندانه و منعطف با فرآیند جهانی‌شدن، رعایت اصول تربیتی در فرآیند هویت‌بخشی، بازشناسی و بازسازی سازه‌های معنایی هویت، طراحی اکوسیستم رشد و تعالی نوجوانان، توسعه حکمرانی مجازی هویت‌ساز، تولید محتوای رسانه‌ای هویت‌محور و مسئله‌شناسی دقیق و عمیق. این پژوهش بر ضرورت تعامل سازنده میان ارزش‌های بومی و تحولات جهانی برای کمک به نوجوانان در فرآیند هویت‌یابی تأکید دارد.
کلیدواژه‌ها