دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

واکاوی مؤلفه‌های عدالت اجتماعی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای و دلالت‌های آن در سیاست‌ها و خدمات زیارت؛ مورد مطالعه آستان قدس رضوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانش اجتماعی مسلمین دانشگاه علوم اسلامی رضوی
3 دانش آموخته دکتری دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد تهران مرکزی
چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌های عدالت اجتماعی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای و صورت‌بندی آن در قالب راهکارهایی برای ارائه خدمات عادلانه زیارت انجام شده است. با استفاده از مطالعات اسنادی و تحلیل مضمون بیانات رهبری طی ۳۵ سال، شش مضمون فراگیر شناسایی گردیده و دلالت‎‌های کلی آن‌ها در حوزه زیارت طرح شد. این مضامین عبارتند از «عرصه‌های محوری عدالت اجتماعی»، «تولید مبانی نظری و برنامه بومی پشتیبان عدالت اجتماعی»، «ملاحظات اجرایی عدالت»، « ظرفیت‌های تحقق عدالت اجتماعی»، «پیش‌شرط‌های عدالت اجتماعی» و «ثمرات عدالت اجتماعی». تحلیل سیاست‌های آستان قدس رضوی بر اساس دلالت‌های عدالت اجتماعی در خدمات زیارت نشان داد علی‌رغم توجه به عدالت به‌عنوان یکی از ارزش‌های بنیادین و انعکاس آن در برخی سیاست‌های بخشی، همچنان فاصله قابل‌توجهی میان شبکه مضامین استخراج‌شده و سیاست‌های جاری وجود دارد. در نهایت بر اساس یافته‌ها، راهکارهایی در نسبت با مضامین محوری و دلالت‌های آن در حوزه زیارت ارائه شده که از جمله شامل تشکیل شورای راهبردی عدالت زیارت، تدوین سند جامع عدالت در خدمات زیارت، الزام به تهیه پیوست عدالت برای تمامی طرح‌ها، ایجاد هیئت‌های اندیشه‌ورز تخصصی و حوزه‌های مطالعات نظری و کاربردی تخصصی پشتوانه عدالت در زیارت، طراحی نظام جامع حمایت از زائران کم‌برخوردار، تقویت نظام خادمیاری با رویکرد عدالت‌محور، ارتقای سطح نظارت، شفافیت و پاسخگویی و... می‌باشد.
کلیدواژه‌ها