نهاد روحانیت همچون هر نهاد دیگری، نقش‌هایی اجتماعی را برای اعضای خود رقم زده است. این نقش‌ها در برهم‌کنش روحانیت و جامعه برساخته شده و توقعات مردم از صنف روحانیت را شکل می‌دهند. در بستر انگاره‌های مردم از روحانیت، برای آنها انتظاراتی معنوی از این صنف شکل گرفته که چالش‌های اخلاقی‌ای را در زندگی شخصی روحانیان سبب می‌شوند. سؤال اصلی پژوهش حاضر این است که «انتظارات معنوی‌ای که مردم از روحانیت دارند، چه چالش‌های اخلاقی‌ای را برای روحانیون در زندگی شخصی به‌وجود آورده و چگونه باید با این چالش‌ها مواجهه کرد؟». در چهار بخش به پاسخ این پرسش پرداخته‌ایم؛ نخست. معرفی و تحلیل چالش‌های اخلاقی؛ دو. اشاره به مهم‌ترین خاستگاه‌های نهادی و اجتماعی آنها؛ سه. بیان راه‌کارهایی برای پیشگیری یا رفع آنها؛ چهار. ارائه فرایندی برای تصمیم‌گیری اخلاقی در مواجهه با چالش‌ها. این چالش‌ها از منظر نقش‌های اجتماعی قابل تحلیل هستند. بدین معنا که هم در تحلیل و ریشه‌یابی آنها باید به برساخت‌های نقشی برای روحانیت توجه داشت و هم در راه‌های مواجهه با آنها، باید به واقع‌بینانه کردن انتظارات معنوی مردم از یک روحانی همت گماشت. برجسته کردن نقش‌های موازی با نقش صنفی یک روحانی می‌تواند راهبردی مهم در این راستا باشد.