دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

طراحی فرآیند خط‌مشی‌گذاری در رسانه کودک جمهوری اسلامی ایران با رویکرد دینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره قم
2 هیأت علمی گروه مدیریت موسسه امام خمینی(ره)
3 عضو هیئت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
4 استادیار گروه روانشناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی «ره» قم
چکیده
مهم ­ترین مظهر تحقق دین اسلام و در حقیقت اصلی ­ترین شأن دین برای جامه عمل پوشاندن به تمام اهداف عالیه خود در قالب حکومت اسلامی است. و از مهم ترین عناصر اسلامی دانستن یک حکومت، تدوین الگوی خط ­مشی­ گذاری آن بر پایه دین است. از حساس­ ترین نهادهای فرهنگی که برای تحقق دولت اسلامی می­ بایست بر اساس الگوی خط ­مشی­ گذاری بر پایه دین سازماندهی گردد، نهاد رسانه کودک است. این تحقیق برای دستیابی به این هدف، ارتباط بین دین، رسانه، خانواده و دولت اسلامی را در فرآیند خط‌مشی‌گذاری جانمایی کرده و با اضافه کردن سازه ­ها و مؤلفه ­های مؤثر در تدوین خط ­مشی­ در رسانه کودک توانسته الگوی تدوین خط ­مشی ­دینی رسانه کودک را طراحی کند. این الگو در حقیقت گام ­های لازم را برای دستیابی به سیاست‌های رسانه­ ای کودک تبیین می ­کند.
برای تحقق این هدف، محقق با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی الگوهای موجود خط‌مشی‌گذاری با رویکرد دینی و آسیب­ شناسی ­های صورت گرفته در رسانه پرداخته است و بر اساس تحلیل ­های صورت گرفته به هفت سازه «دین»، «اسناد بالادستی» «خط ­مشی­ گذاران»، «فرآیند خط­ مشی ­گذاری»، «جامعه مخاطب کودک»، «سازمان ­های رقیب و همسو» و «سازمان رسانه کودک» و مؤلفه ­های متناسبی ذیل هر سازه دست یافته است.
کلیدواژه‌ها

  1. فهرست منابع

    1. ابن بابویه قمی (شیخ صدوق)، محمد بن علی (۱۴۱۳ق). من لا یحضره الفقیه، ج3، قم: دفتر جامعة مدرسین حوزة علمیة قم‏.
    2. باهنر، ناصر (1388). «تعلیم و تربیت و دنیای ناشناختة دینی کودکان»، اسلام و پژوهش‌های تربیتی، سال اول، ش2، پاییز و زمستان، ص754ـ760.
    3. پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات (1394). نشست تخصصی با موضوع: نقشة نفوذ شبکة ماهواره‏ای جِم (GEM) با موضوع سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی، https://www.ricac.ac.ir/meeting/341
    4. جعفری، محمدحسن (1398). تدوین خط‏مشی دینی در نظام جمهوری اسلامی، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینیŠ.
    5. ــــــــــ (1391). تبیین الگوی نظام‌مند تدوین خط‏مشی دینی در نظام جمهوری اسلامی (پایان‌نامه)، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینیŠ.
    6. جعفری، علی (1388). منشور رسانه: اهداف، سیاست‏ها و مسئولیت‏های رسانة ملی از منظر بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و رهبر انقلاب، تهران: سروش.
    7. حق‏شناس، مریم (1394). «مدیریت رسانه‏های آموزشی، تغییر رفتار یادگیرندگان از طریق تکنولوژی رسانه‏ای»، مدیریت رسانه، ش9، فروردین، ص60.
    8. دانایی‏فرد، حسن (1387)، چالش‏های مدیریت دولتی در ایران، تهران: سمت.
    9. دهقان‌شاد، حوریه (1391)، «بررسی ضرورت آموزش سواد رسانه‏ای کودکان و نوجوانان از نگاه متخصصان آموزش و پرورش شهر تهران»، مطالعات رسانه‏ای، سال هفتم، ش16، ص69.
    10. ساروخانی، باقر (1387). کودکان و رسانه‏های جمعی، تهران: ادارة کل پژوهش و آموزش سیما.
    11. سیمای جمهوری اسلامی ایران (1394). سند راهبردی شبکة کودک و نوجوان، تهران: شبکة کودک و نوجوان.
    12. شرف‌الدین، سیدحسین (1390). «الگوی مطلوب سرگرمی در یک رسانة دینی (با تأکید بر رسانة ملی)، معرفت فرهنگی اجتماعی، سال دوم، ش4، ص86.
    13. طبرسی، حسن بن فضل (1370). مکارم الاخلاق، قم: شریف الرضی.
    14. طبرانی، سلیمان بن احمد (1406ق). المعجم الاوسط، ج6، عربستان: مکتبة المعارف.
    15. طوسی، محمد بن حسن (1417ق). تهذیب الاحکام، ج8، تهران: صدوق.
    16. کلینی، محمد بن یعقوب (1375). اصول کافی، ج6، قم: اسوه.
    17. مختاریان‏پور، مجید و فهیمه صمدی (1396). «خط‌مشی‌گذاری صدا و سیما در حوزة برنامه‌سازی کودک و نوجوان»، فصلنامة پژوهش‏های ارتباطی، سال بیست‌وچهارم، ش2 (پیاپی90)، تابستان، ص71.
    18. مصباح یزدی، محمدتقی، و دیگران (1391). فلسفة تعلیم و تربیت اسلامی، چ2، تهران: مدرسه.
    19. مهدوی‏نیک، حسین (1392). الگوی فرزندپروری بر اساس آموزه‏های اسلامی و تبیین روان‌شناختی آن، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینیŠ.
    20. نساجی زواره، اسماعیل (1388). «آسیب‏شناسی تربیت دینی دانش‏آموزان»، مجموعه مقالات همایش تربیت دینی، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینیŠ.
    21. ویلیامز، کوین (1386). درک تئوری رسانه، ترجمة رحیم قاسمیان، تهران: ساقی.
    • یوسف‏زاده، حسن، اصغر اسلامی تنها و سیدمحمدعلی غمامی (1394). درآمدی بر ارتباطات جمعی از منظر اسلام، الگوی رسانه مطلوب، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینیŠ.
    1. یوسفیان، نعمت‏الله (1386). تربیت دینی فرزندان، قم: زمزم هدایت.
    2. Kaitlin L. Brunick, Marisa M. Putnam, Lauren E. McGarry, Melissa N. Richards & Sandra L. Calvert (2016). "Children’s future parasocial relationships with media characters: the age of intelligent characters", Journal of Children and Media, v. 10, no.2, p.181ـ190, DOI: 10.1080/17482798.2015.1127839