دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

بررسی مقایسه ای سرمشق‌های سیاست‌گذاری مدیران سینمایی در دو دولت اصول گرا و اصلاح‌طلب (مطالعه موردی: جوادشمقدری و سیف الله داد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیات علمی کروه عکاسی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اصفهان
چکیده
مدیران و سیاست‌گذاران فرهنگی از سرمشق‌های سیاست‌گذاری برای حل مسائل و محقق ساختن اهداف خود در حوزه فرهنگ استفاده می‌کنند. از میان سرمشق‌های سیاست‌گذاری، همواره دو سرمشق عمده آرمان‌شهر گرایی و واقع‌گرایی بیشتر موردتوجه بوده‌اند. مسئله اصلی این پژوهش بررسی مقایسه ای نوع و تاثیر سرمشق‌های سیاست‌گذاری دو مدیر سینمایی کشور سیف‌الله داد و جواد شمقدری در حوزه سیاست‌گذاری سینمایی ایران بوده است. به این منظور این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوا و بهره‌گیری از ابزار مطالعه اسناد و اطلاعات کتابخانه‌ای به بررسی سیاست‌های مندرج در دفترچه‌های سیاست‌های سینمایی منتشرشده و دیدگاه‌های این دو مدیر سینمایی در دوره‌های یادشده پرداخته و به این نتیجه رسیده است که مسائل و موضوعات موردتوجه دو مدیر سینمایی علیرغم تفاوت عمده در نگاه و رویکردهای سیاسی دو دولت تا حد زیادی شبیه بوده و مدیران سینمایی این دو دوره، با انتخاب دو سرمشق سیاست‌گذاری متفاوت سعی در حل این مشکلات داشته‌اند. با این حال گاه برخی اقدامات این دو سیاست‌گذار سینمایی تحت تأثیر القائات جناحی و سیاسی در تضاد با سیاست‌ها و سرمشق‌های سیاست‌گذاری انتخابی بوده و جریان سیاست‌گذاری را دچار دوگانگی کرده است. راه حل رهایی و حل مشکل سیاستگذاری سلیقه‌ای و جناحی، نگاهی فراجناحی و ترکیبی است که در خروجی سینمایی‌اش بتواند از بستر تصویرگری واقعیت‌های جامعه، چگونگی وصول به جامعه مطلوب توحیدی را به مخاطب عرضه کند.
کلیدواژه‌ها

  1. منابع

    1. آزاد ارمکی، تقی و نوح منوری (1389). «ارائة مدلی برای تحلیل محتوای سیاست‏های فرهنگی»، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، ش20، ص47ـ76.
    2. اسد‏زاده، مصطفی و حسام‌الدین آشنا (1399). «نظریة سینمای دولتی ایران (تحلیل سیاست‌گذاری سینمای پس از انقلاب با تأکید بر سیاست‏های بنیاد سینمایی فارابی)»، فصلنامة علمی مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، ش34، ص253ـ271.
    3. اشتریان، کیومرث (1381). روش سیاست‌گذاری فرهنگی، تهران: کتاب آشنا.
    4. بی‌نام (1378). اهداف و سیاست‏های سینمای ایران در برنامة پنج‌سالة سوم، تهران: معاونت سینمایی و سمعی‌وبصری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    5. پهلوان، چنگیز (۱۳۷۸). فرهنگ‏شناسی ( گفتار‏هایی در زمینة فرهنگ و تمدن)، تهران: پیام روز.
    6. تاج‌الدینی، علی (1378). «سیاست‌گذاران سینمای پس از انقلاب اسلامی»، نقد سینما، ش19، ص131ـ147.
    7. خاشعی، وحید (1397). موردکاوی در سیاست‌گذاری فرهنگی، تهران: فوژان.
    8. داد، سیف‌الله (1377). بحثی با سیف‌الله داد معاون سینمایی وزیر ارشاد، سینما ـ تئاتر، تهران: آرشیو کتابخانة ملی ایران.
    9. ــــــــــ (1378). «تأسیس خانة سینما با سیاست دولت در دهة شصت همخوان نبود»، اقتصاد فرهنگ، ش20، ص75ـ78.
    10. دریس، پویا، آرش نصراصفهانی و محمد روزخوش (1398). «تحلیلی از بافت انضمامی سیاست‌گذاری فرهنگی در ایران، پژوهشی دربارة عدم شفافیت و ابهام در سیاست‌گذاری فرهنگیِ ایران»، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، ش56، ص49ـ65.
    11. دفترچة اهداف و سیاست‏های سینمای ایران در برنامة پنج‌سالة سوم، خرداد 1378.
    12. راودارد، اعظم و مصطفی اسدزاده (1389). «جامعه‏شناسی سیاسی ایران (باید‏ها و نباید‏های سیاست‌گذاران سینمای ایران در دهه‌های1370 و 1380)»، فصلنامة علمی مطالعات فرهنگ ـ ارتباطات، ش41، ص57ـ88.
    13. راودارد، اعظم و امیرحسین تمنایی (1378). «تحلیل رابطة سیاست‏های فرهنگی ـ سینمایی ایران با فیلم‏های معرفی‌شده به‏عنوان نمایندگان سینمای ایران به آکادمی اسکار»، فصلنامة تحقیقات فرهنگی، ش21، ص81ـ103.
    14. شمقدری، جواد (1384). «محصولات سینمایی، غذای مسموم، میوة گندیده، گفت‏وگو با جواد شمقدری کارگردان متعهد سینما و مشاور فرهنگی، هنری رئیس‌جمهور»، روزنامة رسالت، ص۶.
    15. ــــــــــ (1393). «شمقدری: سینمای دفاع مقدس در دورة اصلاحات دچار سکته شد». سینما پرس، برگرفته از: .http://cinemapress.ir/news/54322
    16. ـــــــــــ (بی‏تا). «تعریف دقیقی از سینمای متعهد نداریم»، روزنامة قدس، آرشیو دیجیتال کتابخانة ملی.
    17. شیرمحمدی، جمال (1376). سیاست‌گذاران یا سیاست بازان سینمای بعد از انقلاب، تهران: نشر ناوک.
    18. صالحی، سیدرضا و امیر عظیمی دولت‌آبادی (1387). مبانی سیاست‌گذاری و برنامه‏ریزی فرهنگی، تهران: پژوهشکدة تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.
    19. صدیق سروستانی، رحمت‌الله و قاسم زائری (1389). «بررسی گفتمان‏های فرهنگی پساانقلابی و روند‏های چهارگانة مؤثر بر سیاست فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران»، مجلة پژوهشنامه، ش54، ص9ـ38.
    20. صفاریان، ناصر (1377). ضابطه‌ها عوض‌نشده، تفسیرها عوض‌شده، (بحثی با سیف‌الله داد معاون سینمایی ارشاد)، نمایه، آرشیو دیجیتال کتابخانة ملی ایران.
    21. غفوری آذر، بابک (1388). «پایان انتظار 4 سالة آقای مشاور»، مثلث، ش7، ص74ـ75.
    22. ــــــــــ ، «پروندة یک موضوع: معاونت سینمایی، رفت‌وآمد در عمارت خیابان کمال‌الملک»، خردنامة همشهری، ش36، ص16ـ27.
    23. فاضلی، نعمت‌الله و مرتضی قلیچ (1392). نگرشی نو به سیاست فرهنگی، تهران: تیسا.
    24. فدائی، مجید (1400). سودای سیمرغ، اصفهان: فراهستی.
    25. گزارش‌نامة (گزارش آماری ـ تحلیلی عملکرد سازمان سینمایی) (بی‏تا). تهران: مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی.
    26. لعلی، امیر (1390). «جواد شمقدری از حاشیه‏های اکران نوروزی می‏گوید: "دیکتاتور‏ها می‏خواهند شکست‏های سیاسی خودشان را در سینما جبران کنند"»، مدیریت اطلاعات، ش12، ص17ـ23.
    27. «مرور بدون تحلیل ایسنا بر تمام مصوبات شورای عالی سینما تاکنون» (1391). ایسنا، 10 خرداد 1391، تاریخ دسترسی: بهمن 1399.
    28. ایمان، محمدتقی و محمودرضا نوشادی (1390). «تحلیل محتوای کیفی»، عیار پژوهش در علوم اجتماعی، پاییز و زمستان، ش6، ص15ـ44.
    29. https://www.isna.ir/news/91031006677.
    30. Moran, Albert (1996). (Film Policy International, National and regional Perspectives), Routledge.