دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی

شناسایی عوامل فرهنگی مؤثر بر اجرای سیاست‌های مقابله با کرونا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مدیریت فرهنگی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران
2 دانشیار گروه شیعه شناسی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
چکیده
شیوع و همه­ گیری بیماری کرونا، یک مسئله عمومی و حیاتی است که همه­ نظام­ های اجتماعی را درگیر نموده است. نهادها و مراکز ذی­ربط سیاست­ هایی را اتخاذ می­ نمایند تا این بحران را مدیریت و کنترل نمایند. در این میان دسته ای از عوامل که ریشه در بافتارهای فرهنگی جوامع دارند، می ­توانند به عنوان عوامل مؤثر بر اجرای سیاست ­های مقابله با کرونا ایفای نقش نماید. هدف این پژوهش شناسایی عوامل فرهنگی مؤثر بر اجرای سیاست ­های مقابله با کرونا می ­باشد. عوامل فرهنگی به دلیل ریشه در نظام باورها، ارزش­ها و جهان­بینی جوامع، نقش مهمی در حمایت و تحقق سیاست­های مقابله با کرونا دارند.  این پژوهش در زمره پژوهش­های کیفی و اکتشافی است و از نظر هدف یک پژوهش کاربردی محسوب می ­شود که برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه­ های نیمه ساختاریافته با خبرگان بهره می­ جوید. سپس اطلاعات گردآوری شده با روش تحلیل مضامین (شبکه مضامین) مورد تحلیل قرار می­گیرد. برای بررسی پایایی پژوهش نیز از ضریب پایایی هولستی استفاده می­شود. سرانجام «برجسته سازی»، «نهادهای مذهبی»، «اخلاق شهروندی»، «اعتماد عمومی»،  «همسوسازی سیاست­های فرهنگی و بهداشتی» و «تقویت و حمایت از پاره فرهنگ ­های موافق و سازگار» به عنوان عوامل مؤثر بر سیاست ­های مقابله با کرونا شناسائی شدند. در نتیجه هر یک از عوامل فوق به عنوان یک عامل فرهنگی، می­ تواند بر پیاده­ سازی سیاست­ های مقابله با کرونا تأثیرگذار بوده و زمینه تحقق و اجرای سیاست­ های مقابله با کرونا را تسهیل و مورد حمایت قرار دهد.
کلیدواژه‌ها

  1. فهرست منابع

    1. آروین، بهاره و مسلم قماشلویان (1397). «بررسی راهبرد‏های ارتقای اخلاق شهروندی در شهر تهران»، راهبرد اجتماعی و فرهنگی، سال هفتم، ش29، ص147ـ186.
    2. پارسونز، واین (1385). مبانی سیاست‌گذاری عمومی و تحلیل سیاست‏ها، تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
    3. جاسبی، عبدالله و محمداسماعیل انصاری (1375). «نقش مساجد در ادارة امور عمومی»، فصلنامة آینده‌پژوهی مدیریت، سال هشتم، ش31، ص5ـ17.
    4. جنسن، مریام ایوان و پیتر ن. ‏دان (1396). روایت‏آمیزی در دن‏کیشوت، ترجمة بهروز قیاسی. تهران: اطراف.
    5. حمیدی‏زاده، علی، حسن دانایی‏فرد، مهدی معافی و سیدحسین اخوان علوی (1397). «پیشایند‏های ظرفیت‏های هماهنگی خط‌مشی‏های ملی در ایران: واکاوی سه‏گانة سخت‏افزاری، نرم‏افزاری و ذهن‏افزاری»، فصلنامة سیاست‌گذاری عمومی، سال چهارم، ش4، ص179ـ202.
    6. دنهارت، رابرت بی. (1388). تئوری‏های سازمان دولتی، ترجمة سیدمهدی الوانی و حسن دانایی‌فرد، تهران: صفار.
    7. دین، هارتلی (1388). سیاست‌گذاری اجتماعی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
    8. روح‌الامینی، محمود (1372). زمینة فرهنگ‏شناسی، تهران: انتشارات علمی.
    9. روشه، گی. (1366). کنش اجتماعی، ترجمة هما زنجانی‏زاده، تهران: ققنوس.
    10. سعیدی رضوانی، عباس (1368). بینش اسلامی و پدیده‏های جغرافیایی (مقدمه‏ای بر جغرافیای سرزمین‏های اسلامی)، مشهد: آستان قدس بنیاد پژوهش‏های اسلامی.
    11. شاکری، مجتبی (1384). رسانه‏های جمعی و انتخابات ریاست جمهوری، قم: مرکز پژوهش‏های اسلامی صداوسیما.
    12. شهبازی، مهدی، حسن درویش و فرهاد زارعی (1391). «تأثیر پاسخگویی عمومی بر بهبود اعتماد عمومی شهروندان»، فصلنامة مدیریت سازمان‏های دولتی، سال اول ش1، ص53ـ63.
    13. طبرسا، غلامعلی، عباسعلی حاج کریمی و اسدالله گنجعلی (1386). «طراحی الگوی همسوسازی استراتژی مدیریت منابع انسانی و استراتژی کسب و کار»، اندیشة مدیریت، سال اول، ش2، ص189ـ212.
    14. عیوضی، محمدرحیم (1383). «اخلاق و سیاست»، فصلنامة کتاب نقد، ش30، ص100ـ131.
    15. قمشیان، میثم (1398). روش‏های سیاست‌گذاری فرهنگی در تغییر رفتار، تهران: جامعه‏شناسان و روش‏شناسان.
    16. لازار، ژودیت (1385). افکار عمومی، ترجمة مرتضی کتبی، تهران: نشر نی.
    17. نادری، محمد و رضا ابروش (1392). «بررسی اثربخشی فرهنگ اسلامی بر امنیت اجتماعی»، مجموعه مقالات همایش ملی اسلام امنیت پایدار و پلیس، تهران: دانشگاه علوم انتظامی ناجا.
    18. الوانی، مهدی و حسن دانایی‏فرد (1380). «مدیریت دولتی و اعتماد عمومی»، دانش مدیریت، سال چهاردهم، ش55، ص5ـ27.
    19. ون‏دایک، جان (1383). «سیاست‌گذاری در جامعة شبکه‏ای»، فصلنامة رسانه، سال پانزدهم، ش2، ص85ـ120.
    20. هولستی، ال. آر. (1373)، تحلیل محتوا در علوم اجتماعی و انسانی، ترجمة نادر سالار‏زاده امیری، تهران: دانشگاه علامه طباطباییŠ.
    21. Attride-Stirling, J. (2001). "Thematic networks: an analytic tool for qualitative research", Qualitative research, 1(3), pp.385-405
    22. Braun, V. & Clarke, V. (2006). "Using thematic analysis in psychology", Qualitative Research in Psychology, 3 (2), pp.77-101.
    23. Dror, Yehezkel (2017). Public Policy Making Reexamined, Taylor and Francis.
    24. Johnson, R. Burke (1997). "Examining the Validity Structure of Qualitative Research", education, v. 118, no. 2, pp.282-291.
    25. Maguire, Moira & Brid Delahunt (2017). "Doing a Thematic Analysis: A Practical, Step - by - Step Guide for Learning and Teaching Scholars", AISHE - J: The All Ireland Journal of Teaching and Learning in Higher Education, 9, no. 3, pp.3351-3364.
    26. Maxwell, J (1992). "Understanding and validity in qualitative research", Harvard Education review, v. 62, no. 3, pp.279-300.
    27. McKee, Martin (2020). A European roadmap out of the covid ـ 19 pandemic, on the World Wide Web: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32303492/.
    28. Namey, E., G. Guest, L. Thairu & L. Johnson (2007). Data Reduction Techniques for Large Qualitative Data Sets, Handbook for Team-based Qualitative Research, AltaMira Press, pp.137-162.